اینستاگرام برای بسیاری از افراد فقط یک شبکه اجتماعی برای سرگرمی و ارتباط روزمره نیست؛ بلکه به بستری پویا و گسترده برای فروش کالا، ارائه خدمات تخصصی، آموزش، اجرای کمپینهای تبلیغاتی، همکاری با برندها و خلق جریانهای پایدار درآمدی تبدیل شده است. رشد شتابان تجارت الکترونیک و انتقال بخش بزرگی از بازارهای سنتی به فضای دیجیتال موجب شده تا موضوع مالیات اینستاگرام، تکالیف مودیان و پیامدهای قانونی آن به یکی از حیاتیترین دغدغههای صاحبان آنلاینشاپها، بلاگرها، تولیدکنندگان محتوا و اینفلوئنسرها تبدیل شود.
در حال حاضر، ابهامات و باورهای نادرست متعددی میان فعالان این حوزه وجود دارد؛ مسائلی مانند:
- آیا هر پیج فعال ملزم به تشکیل پرونده مالیاتی است؟
- کدام تراکنشها و واریزیها از نظر سازمان امور مالیاتی درآمد محسوب میشوند؟
- آیا مالیات مستقیماً از گردش حساب و فروش کل کسر میشود یا سود خالص مبنای محاسبه است؟
- آیا قانون مالیات پیجهای بالای ۵۰۰ هزار دنبالکننده، به معنای معافیت کامل پیجهای کوچکتر است؟
عنوان مستقلی به نام «پایهمالیاتی اینستاگرام» در قانون مالیاتهای مستقیم وجود ندارد؛ با این حال، هرگونه درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی در بستر فضای مجازی، بر اساس ماهیت فعالیت، وضعیت حقوقی یا حقیقی شخص، نحوه ثبت اسناد و هزینههای قابلقبول مالیاتی، و سقف معافیتهای مصوب سالانه، مشمول مقررات مالیات بر درآمد خواهد بود.
بنابراین، صِرف ساخت صفحه، فعالیت معمولی یا تعداد بالای فالوور عاملی برای مطالبه مالیات نیست؛ بلکه تحقق درآمد و ورود وجه ناشی از فعالیت تجاری ملاک عمل سامانههای هوشمند مالیاتی است. فروش محصول فیزیکی، ارائه خدمات آموزشی و مشاورهای، انتشار رپرتاژ و استوری تبلیغاتی، جذب حامی مالی (اسپانسر)، افیلیت مارکتینگ (همکاری در فروش) و فروش داراییهای دیجیتال همگی مصادیق بارز کسب درآمدند که نیازمند مدیریت اصولی اسناد و رعایت تکالیف قانونی هستند. اگر در ابتدای مسیر ساماندهی تکالیف یا تشکیل پرونده مالیاتی پیج خود هستید، با یک رویکرد شفاف، تسلط بر قوانین و شعار سلام مالیات میتوانید دغدغههای مالیاتی کسبوکار آنلاین خود را به حداقل برسانید و از جریمههای عدم تسلیم اظهارنامه جلوگیری کنید.
مالیات اینستاگرام چیست؟
در قوانین مالیاتی عنوان مستقلی به نام «مالیات اینستاگرام» وجود ندارد. این اصطلاح در عرف برای اشاره به مالیات درآمدهایی استفاده میشود که اشخاص از طریق اینستاگرام به دست میآورند.
برای مثال، اگر شخصی از طریق پیج خود پوشاک بفروشد، خدمات طراحی ارائه دهد، تبلیغات منتشر کند یا دوره آموزشی بفروشد، درآمد او بر اساس ماهیت فعالیت اقتصادی بررسی میشود؛ نه صرفاً به دلیل استفاده از اینستاگرام.
مطابق ماده ۹۳ قانون مالیاتهای مستقیم، درآمدی که شخص حقیقی از طریق اشتغال به مشاغل یا سایر عناوین در ایران تحصیل میکند، پس از کسر معافیتهای مقرر، مشمول مالیات بر درآمد مشاغل است.
چه کسانی مشمول مالیات درآمد اینستاگرام میشوند؟
افرادی که بهصورت مستمر از فعالیت خود در اینستاگرام درآمد کسب میکنند، ممکن است در چارچوب مقررات مالیات بر درآمد قرار بگیرند. این اشخاص شامل گروههای زیر میشوند:
- صاحبان آنلاینشاپهای اینستاگرامی؛
- اینفلوئنسرها؛
- بلاگرها؛
- تولیدکنندگان محتوا؛
- مدرسان و برگزارکنندگان دورههای آنلاین؛
- ارائهدهندگان خدمات مشاوره مالیاتی؛
- طراحان، برنامهنویسان و فریلنسرها؛
- ارائهدهندگان خدمات زیبایی و سلامت؛
- فروشندگان محصولات دیجیتال؛
- اشخاصی که از همکاری در فروش درآمد دارند؛
- صاحبان پیجهای تبلیغاتی؛
- اشخاصی که با برندها قرارداد اسپانسری منعقد میکنند.
آیا داشتن پیج بهتنهایی باعث تعلق مالیات میشود؟
خیر. اگر یک صفحه صرفاً شخصی، خانوادگی، تفریحی یا غیرتجاری باشد و صاحب آن از طریق صفحه درآمدی کسب نکند، صرف داشتن آن باعث ایجاد مالیات بر درآمد مشاغل نمیشود.
معیار اصلی، وجود فعالیت اقتصادی و درآمد است، نه مواردی مانند:
- تعداد پستها؛
- تعداد دنبالکنندگان؛
- تیک آبی؛
- عمومی یا خصوصی بودن صفحه؛
- داشتن یا نداشتن وبسایت؛
- داشتن یا نداشتن فروشگاه فیزیکی.
مالیات اینفلوئنسرها، بلاگرها و کسبوکارهای اینستاگرامی در سال ۱۴۰۵
اینفلوئنسرها، بلاگرها و آنلاینشاپها با وجود اینکه همگی در یک بستر فنی مشترک یعنی اینستاگرام فعالیت میکنند، اما ساختار کسبوکار، مدلهای درآمدزایی و جریانهای نقدی کاملاً متفاوتی دارند. از دیدگاه حسابداری و سازمان امور مالیاتی، نمیتوان برای تمامی این مشاغل یک فرمول یکسان پیچید؛ چرا که ماهیت تراکنشهای مالی، نسبت سود به فروش و ساختار هزینهکرد در هر یک از این شاخهها ویژگیهای منحصربهفردی دارد.
برای تفکیک دقیقتر این تفاوتها میتوان به ساختار هر گروه نگاه کرد:
- اینفلوئنسرها: تمرکز اصلی آنها بر انتشار تبلیغات، همکاری با برندها، اسپانسرشیپ و گاهی قراردادهای تهاتری است. بزرگترین دغدغه مالیاتی در این بخش، شفافسازی قراردادها، تفکیک هدایای تبلیغاتی از دستمزد و ردگیری درآمدهای وابسته به معرفی محصول است.
- بلاگرها و تولیدکنندگان محتوا: مدل درآمدی آنها معمولاً ترکیبی از تبلیغات، فروش محصولات دانلودی یا دورههای آموزشی، مشاورههای تخصصی و همکاری در فروش (Affiliate Marketing) است. هزینههای این گروه بیشتر شامل ابزارهای تولید محتوا، استودیو، تجهیزات فیلمبرداری، ادیت و تبلیغات متقابل میشود.
- آنلاینشاپها و فروشگاههای اینستاگرامی: ساختار این گروه کاملاً مشابه یک بنگاه بازرگانی و فروشگاهی است؛ جایی که گردش مالی و رقم فروش ناخالص بسیار بالاست، اما حاشیه سود واقعی تنها درصدی از کل گردش حساب را تشکیل میدهد. در این حوزه، فاکتورهای رسمی خرید کالا، هزینههای بستهبندی، لجستیک و انبارداری نقشی حیاتی در تعیین سود مشمول مالیات ایفا میکنند.
به همین دلیل، ثبت درآمدها، نگهداری اسناد و مدارک هزینههای قابلقبول و نحوه ارسال اظهارنامه یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ باید دقیقاً متناسب با ماهیت صنفی هر گروه انجام شود تا خطر مالیاتهای علیالرأس و برآوردهای غیرواقعی از بین برود. در این راستا، بهرهگیری از خدمات مالیاتی تخصصی و استفاده از راهنماییهای حرفهای به فعالان اینستاگرام کمک میکند تا سیستم مالی و دفاتر خود را مطابق با آخرین بخشنامهها ساماندهی کرده و بدون ریسک جرایم سنگین، از حداکثر معافیتهای قانونی بهرهمند شوند.
مالیات اینفلوئنسرها
اینفلوئنسر فردی است که به دلیل تخصص، شهرت، اعتبار یا ارتباط با مخاطبان، بر انتخابها و رفتار دنبالکنندگان خود تأثیر میگذارد. بخش قابلتوجهی از درآمد این اشخاص از تبلیغات و همکاری با برندها تأمین میشود.
روشهای رایج کسب درآمد اینفلوئنسرها عبارتاند از:
- انتشار پست و استوری تبلیغاتی؛
- ساخت ریلز برای برندها؛
- معرفی کالا و خدمات؛
- شرکت در کمپینهای تبلیغاتی؛
- دریافت اسپانسر؛
- سفیر برند شدن؛
- همکاری در فروش؛
- تولید محتوای سفارشی؛
- فروش دوره یا محصول شخصی؛
- ارائه مشاوره؛
- حضور در رویدادهای تجاری؛
- دریافت کالا یا خدمات در ازای تبلیغ.
درآمد حاصل از این فعالیتها، در صورت تحقق و داشتن ماهیت اقتصادی، باید در سوابق مالی فعالیت ثبت شود.
آیا فقط اینفلوئنسرهای دارای بیش از ۵۰۰ هزار فالوور مالیات میدهند؟
خیر. این موضوع یکی از پرتکرارترین برداشتهای نادرست درباره مالیات فعالان فضای مجازی است.
در قوانین بودجه سالهای گذشته، از جمله بند «ذ» تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۰، درآمد تبلیغاتی کاربران دارای بیش از ۵۰۰ هزار دنبالکننده بهطور ویژه مورد توجه قرار گرفت. این حکم باعث شد شناسایی و بررسی درآمد تبلیغاتی کاربران پرمخاطب با تمرکز بیشتری انجام شود.
بااینحال، عدد ۵۰۰ هزار دنبالکننده را نباید یک معافیت عمومی و دائمی برای سایر پیجها تلقی کرد؛ تمامی فعالان اقتصادی ملزم به رعایت تکالیف مالیاتی بوده و در صورت نیاز باید از خدمات سامانه مودیان جهت صدور صورتحسابهای الکترونیکی و ثبت اطلاعات مالی خود استفاده کنند.
برای مثال، ممکن است یک پیج با ۳۰ هزار دنبالکننده از فروش دوره، تبلیغات یا ارائه خدمات درآمد بالایی داشته باشد. کمتر بودن تعداد فالوورها، بهتنهایی باعث خروج درآمد این شخص از قواعد عمومی مالیات بر درآمد نمیشود.
در نتیجه:
- تعداد فالوورها مبنای محاسبه مالیات نیست؛
- پیج زیر ۵۰۰ هزار دنبالکننده لزوماً معاف نیست؛
- میزان درآمد، هزینههای مستند و سود فعالیت اهمیت دارد؛
- درآمد تبلیغاتی باید مانند سایر درآمدهای شغلی ثبت و مستندسازی شود.
درآمدهای غیرنقدی و تهاتری اینفلوئنسرها
همکاری میان برند و اینفلوئنسر همیشه با پرداخت پول انجام نمیشود. گاهی یک برند در ازای تبلیغ، کالا یا خدمات ارائه میدهد؛ مانند:
- تلفن همراه یا تجهیزات دیجیتال؛
- پوشاک و محصولات آرایشی؛
- اقامت در هتل؛
- بلیت سفر؛
- خدمات زیبایی؛
- خدمات درمانی؛
- عضویت رایگان؛
- محصولات غذایی یا لوازم خانگی.
اگر کالا یا خدمت در مقابل تبلیغ یا تولید محتوا ارائه شده باشد، همکاری دارای ماهیت اقتصادی است. برای کاهش ریسک اختلاف، بهتر است موارد زیر ثبت و نگهداری شوند:
- قرارداد یا توافق همکاری؛
- مشخصات طرفین؛
- موضوع تبلیغ؛
- ارزش توافقشده کالا یا خدمت؛
- تاریخ اجرای تعهد؛
- گزارش انتشار محتوا؛
- اسکرینشات پست یا استوری؛
- فاکتور یا سند مرتبط با ارزش کالا.
مالیات بلاگرها
بلاگرها معمولاً در یک زمینه مشخص مانند سفر، سبک زندگی، فناوری، غذا، آموزش، سلامت، زیبایی، کتاب یا کسبوکار تولید محتوا میکنند.
عنوان شغلی «بلاگر» بهتنهایی موجب معافیت یا تعیین نرخ مالیاتی ویژهای نمیشود. آنچه اهمیت دارد، نحوه کسب درآمد بلاگر است.
درآمد یک بلاگر ممکن است از روشهای زیر ایجاد شود:
- انتشار تبلیغات؛
- تولید محتوای سفارشی برای برندها؛
- فروش محصولات فیزیکی؛
- فروش فایل و محصولات دیجیتال؛
- برگزاری دوره آموزشی؛
- مشاوره تخصصی؛
- همکاری در فروش؛
- دریافت اسپانسر؛
- عضویت ویژه؛
- حضور در رویدادها؛
- قراردادهای روابط عمومی و بازاریابی.
بلاگرها باید درآمدهای نقدی و غیرنقدی خود را ثبت کنند و اسناد مربوط به هزینههای فعالیت را نگه دارند.
هزینههای مرتبط با فعالیت بلاگری
بسته به نوع فعالیت، هزینههای زیر ممکن است در تعیین درآمد مشمول مالیات اثر داشته باشند؛ مشروط بر اینکه شرایط قانونی هزینه قابل قبول را داشته و با اسناد کافی قابل اثبات باشند:
- خرید یا استهلاک دوربین؛
- میکروفون و تجهیزات صوتی؛
- نورپردازی؛
- لپتاپ و تجهیزات تدوین؛
- اجاره استودیو؛
- دستمزد فیلمبردار؛
- هزینه تدوین و طراحی؛
- حقوق مدیر شبکههای اجتماعی؛
- تبلیغات؛
- اینترنت و تلفن کاری؛
- نرمافزارهای مورد استفاده؛
- هاست و دامنه؛
- هزینه دفتر کار؛
- خدمات حسابداری؛
- هزینههای متعارف سفر کاری.
قابل قبول بودن هر هزینه به وجود ارتباط با فعالیت، متعارف بودن و ارائه مدارک بستگی دارد. صرف اعلام یک مبلغ بهعنوان هزینه، الزاماً باعث پذیرش آن در رسیدگی مالیاتی نمیشود.
کسبوکارهای اینستاگرامی در سال ۱۴۰۵
کسبوکار اینستاگرامی ممکن است فروشگاهی، خدماتی یا آموزشی باشد. نداشتن سایت، دفتر رسمی یا فروشگاه فیزیکی نیز فعالیت اقتصادی را از شمول مقررات عمومی مالیاتی خارج نمیکند.
نمونههای رایج کسبوکارهای اینستاگرامی عبارتاند از:
- فروش پوشاک؛
- فروش کیف و کفش؛
- فروش لوازم آرایشی؛
- فروش صنایعدستی؛
- عرضه مواد غذایی؛
- فروش محصولات خانگی؛
- فروش لوازم دیجیتال؛
- خدمات طراحی و گرافیک؛
- خدمات برنامهنویسی؛
- آموزش زبان؛
- خدمات مشاوره؛
- فروش فایل و دوره؛
- خدمات معماری و دکوراسیون؛
- خدمات زیبایی؛
- فروش گل و هدیه.
صاحبان این کسبوکارها باید اطلاعات مالی فعالیت خود را از طریق فایل اکسل، نرمافزار حسابداری یا سیستم فروش مناسب ثبت کنند.
حداقل اطلاعات موردنیاز شامل موارد زیر است:
- تاریخ سفارش؛
- مشخصات سفارش؛
- مبلغ فروش؛
- تخفیف؛
- هزینه ارسال؛
- مبلغ مرجوعی؛
- روش پرداخت؛
- بهای خرید کالا؛
- هزینه بستهبندی؛
- موجودی اول و پایان دوره؛
- هزینه تبلیغات؛
- سایر هزینههای مرتبط.
مالیات کسبوکارهای اینستاگرامی (آنلاینشاپها)
آنلاینشاپ اینستاگرامی، اگر بهصورت مستمر کالا یا خدمات عرضه کند و درآمد داشته باشد، باید وضعیت مالیاتی خود را بررسی کند. تعداد کم دنبالکنندگان، تعداد محدود سفارشها یا نداشتن سایت، بهتنهایی موجب معافیت قطعی نیست.
یکی از مهمترین نکات مالیاتی آنلاینشاپها، تفاوت میان فروش، سود و درآمد مشمول مالیات است.
بنابراین، تمام مبلغی که مشتری پرداخت میکند، سود فروشنده نیست.
مثال محاسبه سود یک آنلاینشاپ
فرض کنید یک فروشگاه اینستاگرامی در طول سال ۲ میلیارد تومان فروش ثبت کرده است. هزینههای آن نیز به شکل زیر باشد:
سود اولیه این فعالیت پیش از اعمال تعدیلات و مقررات مالیاتی برابر است با:
در این مثال، فروشگاه ۲ میلیارد تومان فروش داشته، اما سود اولیه آن ۲۵۰ میلیون تومان است. بنابراین، صحیح نیست که رقم فروش بدون بررسی هزینهها مستقیماً در نرخ مالیات ضرب شود.
البته این مثال فقط برای توضیح تفاوت فروش و سود ارائه شده است. در محاسبه واقعی، عوامل دیگری مانند موجودی کالا، برگشت از فروش، استهلاک، هزینههای پذیرفتهشده، معافیت و اطلاعات پرونده مؤدی نیز مؤثر هستند.
درآمدهای مشمول بررسی مالیاتی در اینستاگرام
بسته به نوع فعالیت، درآمدهای زیر میتوانند در سوابق مالی کسبوکار ثبت شوند:
۱. درآمد فروش کالا
مبالغ دریافتشده بابت فروش محصولات فیزیکی، پس از ثبت تخفیفها، مرجوعیها و اصلاحات فروش.
۲. درآمد ارائه خدمات
دریافتی بابت طراحی، مشاوره، برنامهنویسی، آموزش، خدمات زیبایی، بازاریابی یا هر خدمت دیگر.
۳. درآمد تبلیغات
مبالغ دریافتشده بابت پست، استوری، ریلز، لایو، معرفی کالا یا شرکت در کمپین.
۴. درآمد همکاری در فروش
پورسانتی که در مقابل معرفی مشتری و تکمیل فروش دریافت میشود.
۵. درآمد فروش محصولات دیجیتال
دریافتی بابت فایل، کتاب الکترونیکی، قالب، افزونه، دوره ضبطشده، اشتراک یا محتوای ویژه.
۶. درآمد دوره و وبینار
مبالغ پرداختشده برای شرکت در دوره، کارگاه، وبینار یا جلسه آموزشی.
۷. درآمد اسپانسری
مبالغ یا مزایایی که برند برای حضور در محتوا یا حمایت از فعالیت صاحب پیج پرداخت میکند.
۸. دریافتی غیرنقدی
کالا یا خدماتی که در قالب تهاتر و در مقابل تبلیغ یا ارائه خدمت دریافت شده است.
مالیات اینستاگرام بر اساس فروش محاسبه میشود یا سود؟
در مالیات بر درآمد مشاغل، فروش ناخالص لزوماً رقم نهایی مشمول مالیات نیست. برای محاسبه، درآمدها و هزینههای فعالیت بررسی میشوند و معافیتهای قانونی نیز در صورت احراز شرایط اعمال خواهند شد.
فرمول ساده آموزشی را میتوان اینگونه نمایش داد:
پس از تعیین درآمد مشمول مالیات، نرخهای قانونی بر طبقات مربوط اعمال میشوند.
البته این فرمول برای درک کلی موضوع است. در پرونده واقعی ممکن است موجودی کالا، استهلاک، نوع شخصیت، اسناد مؤدی، نحوه تشخیص درآمد و سایر مقررات نیز مؤثر باشند.
کدام هزینههای آنلاینشاپ قابل ثبت هستند؟
مهمترین هزینههای یک فروشگاه اینستاگرامی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- خرید کالا؛
- خرید مواد اولیه؛
- هزینه تولید محصول؛
- بستهبندی؛
- ارسال سفارش؛
- کارمزد شرکت پستی؛
- کارمزد درگاه پرداخت؛
- اجاره دفتر یا انبار؛
- حقوق و دستمزد؛
- بیمه کارکنان؛
- تبلیغات؛
- تولید محتوا؛
- عکاسی محصول؛
- طراحی گرافیک؛
- هزینه سایت، هاست و دامنه؛
- نرمافزار حسابداری؛
- اینترنت و تلفن کاری؛
- تعمیر تجهیزات؛
- هزینههای حمل؛
- استهلاک داراییها؛
- خدمات حسابداری و مالیاتی.
شرایط پذیرش هزینهها
مطابق قواعد هزینههای قابل قبول در قانون مالیاتهای مستقیم، هزینه باید:
- به فعالیت اقتصادی مربوط باشد؛
- در حدود متعارف قرار داشته باشد؛
- به دوره مالی مربوط ارتباط داشته باشد؛
- با اسناد و مدارک قابل رسیدگی پشتیبانی شود؛
- در دفاتر، گزارشها یا سوابق مالی ثبت شده باشد.
بنابراین، برداشت نقدی یا انتقال وجه بدون توضیح و سند، الزاماً هزینه قابل قبول محسوب نمیشود.
نرخ مالیات اینفلوئنسرها و آنلاینشاپها در سال ۱۴۰۵
برای اشخاص حقیقی، نرخ مالیات بر درآمد مشاغل طبق ماده ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم بهصورت پلکانی اعمال میشود.
پلکانی بودن نرخ به این معناست که تمام درآمد مشمول مالیات با بالاترین نرخ محاسبه نمیشود. هر بخش از درآمد در طبقه مربوط قرار میگیرد.
نرخهای کلی ماده ۱۳۱ شامل طبقات ۱۵، ۲۰ و ۲۵ درصد است؛ اما سقف طبقات، میزان معافیت و نصابهای هر سال ممکن است بر اساس مصوبات و احکام همان سال تغییر کند.
برخی منابع تخصصی برای سال ۱۴۰۵، معافیت سالانه صاحبان مشاغل حقیقی را ۲۰۰ میلیون تومان و طبقات را به شرح زیر گزارش کردهاند:
تذکر ضروری درباره ارقام سال ۱۴۰۵
این ارقام باید پیش از انتشار یا استفاده عملی، با آخرین مصوبه رسمی، اطلاعیه سازمان امور مالیاتی و اطلاعات سامانه مؤدی تطبیق داده شوند. سال عملکرد نیز اهمیت دارد؛ زیرا ممکن است اظهارنامهای که در سال ۱۴۰۵ ارسال میشود مربوط به درآمد سال قبل باشد.
بنابراین، نباید نرخها را مستقیماً در فروش ناخالص ضرب کرد و نباید ارقام یک سال را بدون بررسی برای سال دیگری به کار برد.
مالیات اشخاص حقوقی فعال در اینستاگرام
اگر آنلاینشاپ یا مجموعه تبلیغاتی در قالب شرکت فعالیت کند، نحوه محاسبه آن با کسبوکار شخص حقیقی متفاوت است.
در حالت کلی، درآمد مشمول مالیات اشخاص حقوقی بر اساس مقررات مربوط به مالیات شرکتها بررسی میشود. هزینههای قابل قبول، زیان قابل قبول، معافیتهای احتمالی و نوع درآمد در تعیین مالیات مؤثر خواهند بود.
ثبت شرکت همیشه به معنای کاهش مالیات نیست. انتخاب میان فعالیت شخص حقیقی و حقوقی باید بر اساس موارد زیر انجام شود:
- میزان فروش و سود؛
- تعداد شرکا؛
- نوع قراردادها؛
- مسئولیت حقوقی؛
- برنامه توسعه؛
- تعداد کارکنان؛
- نیاز به شرکت در مناقصهها؛
- همکاری با شرکتهای بزرگ؛
- هزینههای حسابداری و اداری.
آیا آنلاینشاپهای اینستاگرامی معافیت مالیاتی دارند؟
استفاده از اینستاگرام بهخودیخود معافیت خاصی ایجاد نمیکند. آنلاینشاپها ممکن است در صورت داشتن شرایط مقرر از معافیتهای عمومی صاحبان مشاغل یا سایر معافیتهای قانونی مرتبط با نوع فعالیت استفاده کنند.
استفاده از معافیت معمولاً به رعایت تکالیف قانونی وابسته است. بیتوجهی به ثبتنام، اظهارنامه یا الزامات مقرر ممکن است امکان استفاده از بعضی مزایا را تحت تأثیر قرار دهد.
همچنین، موارد زیر را نباید معافیت تلقی کرد:
- نداشتن سایت؛
- نداشتن اینماد؛
- نداشتن درگاه پرداخت؛
- فعالیت از منزل؛
- تعداد کم فالوورها؛
- دریافت وجه از طریق کارتبهکارت؛
- فروش در دایرکت؛
- استفاده از حساب یکی از اعضای خانواده.
شیوه دریافت وجه، ماهیت درآمد را تغییر نمیدهد.
تشکیل پرونده مالیاتی برای پیج اینستاگرام
صاحبان فعالیتهای اقتصادی باید وضعیت ثبتنام مالیاتی خود را از طریق درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی بررسی کنند.
مراحل کلی عبارتاند از:
- ورود به درگاه خدمات الکترونیک مالیاتی؛
- انجام پیشثبتنام و ثبتنام؛
- ثبت اطلاعات هویتی و نشانی فعالیت؛
- معرفی نوع فعالیت؛
- انتخاب یا بررسی اینتاکد متناسب؛
- معرفی حسابها و ابزارهای دریافت وجه مرتبط؛
- تکمیل اطلاعات پرونده؛
- پیگیری وضعیت ثبتنام؛
- بررسی تکالیف اظهارنامه یا تبصره ماده ۱۰۰؛
- نگهداری سوابق درآمد و هزینه.
انتخاب نادرست نوع فعالیت یا اینتاکد ممکن است در رسیدگی، تعیین نسبت سود فعالیت یا بهرهمندی از تسهیلات مالیاتی مشکل ایجاد کند. به همین دلیل، نوع فعالیت باید مطابق واقعیت کسبوکار ثبت شود.
حساب بانکی تجاری برای آنلاینشاپها
استفاده از یک حساب مشخص برای فعالیت تجاری، مدیریت مالی کسبوکار را سادهتر میکند. این کار به صاحب آنلاینشاپ اجازه میدهد درآمد، مرجوعی، خرید کالا و هزینههای شغلی را بهتر از مخارج شخصی تفکیک کند.
بهتر است صاحبان پیجها:
- درآمدهای کاری را در یک حساب مشخص دریافت کنند؛
- خریدهای شخصی را از حساب کسبوکار انجام ندهند؛
- انتقال وجه میان حسابهای خود را با توضیح ثبت کنند؛
- مبالغ قرض، ودیعه و انتقال امانی را مستند کنند؛
- مرجوعی مشتری را همراه با شماره سفارش ثبت کنند؛
- حساب افراد دیگر را برای دریافت درآمد کسبوکار به کار نبرند.
آیا هر واریزی بانکی درآمد است؟
خیر. هر واریزی بانکی الزاماً فروش یا درآمد نیست. ممکن است تراکنش مربوط به یکی از موارد زیر باشد:
- انتقال میان حسابهای یک شخص؛
- دریافت و بازپرداخت قرض؛
- ودیعه؛
- آورده مالک؛
- دریافت امانی؛
- برگشت وجه؛
- تسویه هزینه مشترک؛
- فروش دارایی شخصی.
بااینحال، مؤدی باید بتواند ماهیت این مبالغ را با مدارک قابل اتکا توضیح دهد. ثبت توضیح تراکنشها و نگهداری قرارداد، رسید و مستندات، احتمال اختلاف را کاهش میدهد.
اظهارنامه مالیاتی کسبوکارهای اینستاگرامی
صاحبان مشاغل معمولاً باید وضعیت اظهارنامه مالیاتی خود را برای هر سال عملکرد بررسی کنند. اظهارنامه شامل اطلاعاتی مانند درآمد، هزینه، داراییها، معافیتها و مالیات محاسبهشده است.
اطلاعات موردنیاز برای تهیه اظهارنامه آنلاینشاپ ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- میزان فروش سالانه؛
- تخفیفها و مرجوعیها؛
- بهای خرید کالا؛
- موجودی اول و پایان دوره؛
- هزینههای جاری؛
- حقوق و دستمزد؛
- اجاره؛
- استهلاک؛
- اطلاعات حسابهای بانکی؛
- مالیاتهای پرداختی؛
- معافیتهای قابل استفاده.
ارسال اظهارنامه صرفاً واردکردن رقم فروش نیست. اطلاعات باید با گردش حساب، درگاه پرداخت، فاکتورها، قراردادها و سایر دادههای مالی همخوانی داشته باشد.
تبصره ماده ۱۰۰ برای آنلاینشاپها
تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم، در صورت اعلام شرایط و نصابهای مربوط، امکان تعیین مالیات مقطوع را برای برخی صاحبان مشاغل فراهم میکند.
در این روش ممکن است مؤدی واجد شرایط بهجای ارسال اظهارنامه کامل، فرم مالیات مقطوع ارائهشده در سامانه را تأیید یا تکمیل کند.
اما چند نکته مهم وجود دارد:
- همه مؤدیان الزاماً مشمول این تسهیلات نیستند؛
- نصابها و شرایط ممکن است هر سال تغییر کنند؛
- وجود فرم در سامانه و احراز شرایط اهمیت دارد؛
- مالیات پیشنهادی باید پیش از تأیید بررسی شود؛
- اطلاعات فروش و تراکنشها باید کنترل شود؛
- تأیید عجولانه فرم میتواند اصلاح بعدی را دشوار کند.
بر اساس اطلاعیه منتشرشده سازمان امور مالیاتی، مهلت ارائه اظهارنامه صاحبان مشاغل و فرم مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ برای سال ۱۴۰۵ تا پایان شهریورماه ۱۴۰۵ تمدید شده است. با توجه به امکان انتشار اطلاعیههای تکمیلی، وضعیت نهایی باید در سامانه و اطلاعیههای رسمی بررسی شود.
مالیات بر ارزش افزوده آنلاینشاپهای اینستاگرامی
مالیات بر ارزش افزوده با مالیات بر درآمد تفاوت دارد.
مالیات بر درآمد
مالیات بر درآمد بر درآمد مشمول مالیات یا سود فعالیت تعلق میگیرد.
مالیات بر ارزش افزوده
مالیات بر ارزش افزوده به عرضه کالا یا خدمات مشمول مربوط است و وضعیت آن به نوع فعالیت، کالا یا خدمت، معافیتها و فراخوانهای قانونی بستگی دارد.
بنابراین، نمیتوان گفت تمام فروشگاههای اینستاگرامی باید مالیات بر ارزش افزوده دریافت کنند. همچنین نمیتوان همه آنها را معاف دانست.
برای تعیین وضعیت باید موارد زیر بررسی شوند:
- نوع کالا یا خدمت؛
- معاف یا مشمول بودن فعالیت؛
- فراخوانهای مربوط؛
- وضعیت ثبتنام مؤدی؛
- تکالیف صورتحساب و سامانه مؤدیان؛
- مقررات جاری سال فعالیت.
صاحب کسبوکار نباید بدون احراز تکلیف قانونی، مبلغی را با عنوان مالیات بر ارزش افزوده از مشتری دریافت کند.
سامانه مؤدیان و صورتحساب الکترونیکی
تکالیف مربوط به سامانه مؤدیان را نباید با اصل مالیات بر درآمد یکسان دانست. ممکن است یک مؤدی علاوه بر مالیات بر درآمد، تکالیفی درباره ثبتنام، کارپوشه مالیاتی یا صورتحساب الکترونیکی داشته باشد.
وضعیت دقیق یک آنلاینشاپ به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- شخص حقیقی یا حقوقی بودن؛
- نوع فعالیت؛
- میزان فروش؛
- فراخوانها و نصابهای قانونی؛
- نوع کالا یا خدمت؛
- مقررات سال مربوط.
به همین دلیل، توصیه نمیشود در مقاله بهصورت مطلق نوشته شود «همه پیجها باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنند» یا «فروشندگان اینستاگرامی هیچ تکلیفی در سامانه مؤدیان ندارند». هر دو عبارت ممکن است برای بخشی از مخاطبان نادرست باشد.
جریمه ندادن مالیات اینستاگرام چیست؟
بیتوجهی به تکالیف مالیاتی ممکن است پیامدهایی مانند موارد زیر داشته باشد:
- مطالبه اصل مالیات؛
- تعلق جرایم قانونی؛
- محرومیت از بعضی معافیتها یا تسهیلات؛
- صدور برگ تشخیص؛
- ایجاد بدهی مالیاتی؛
- محدودیت در دریافت گواهیهای مالیاتی؛
- افزایش ریسک رسیدگی به تراکنشها؛
- بروز مشکل در توسعه رسمی کسبوکار.
میزان جریمه به نوع تخلف بستگی دارد. تأخیر در پرداخت، عدم ارائه اظهارنامه، کتمان درآمد یا رعایت نکردن برخی تکالیف، آثار یکسانی ندارند؛ بنابراین نباید یک درصد ثابت را برای تمام تخلفات اعلام کرد.
چطور سازمان مالیاتی از درآمد پیج اینستاگرامی باخبر میشود؟
۱. تقاطعگیری دادههای بانکی و شاپرک (مهمترین منبع)
- درگاههای پرداخت اینترنتی (IPG) و کارتخوانها (POS):کلیه درگاههای پرداخت اینترنتی و پایانههای فروشگاهی (POS) طبق قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، مستقیماً به کد ملی (یا شناسه ملی اشخاص حقوقی) و پرونده مالیاتی فعال صاحب درگاه متصل هستند. در این ساختار، ریز تراکنشها به صورت برخط و خودکار در سامانههای سازمان امور مالیاتی ثبت و تجمیع میشود؛ در نتیجه، سازمان به تمامی مبالغ ورودی، زمان دقیق تراکنش و مجموع فروش دسترسی بیواسطه دارد.
نکات کلیدی و هشدارهای مهم در این زمینه:
- تلقی تراکنشها به عنوان فروش ناخالص: سیستم مالیاتی بهطور پیشفرض، مجموع واریزیهای درگاه را بهعنوان «فروش یا درآمد ناخالص» کسبوکار در نظر میگیرد. بنابراین، اگر مدارک و اسناد مثبته مربوط به هزینههای کسبوکار (مانند خرید کالا، تبلیغات، هاست و سرور، دستمزد و…) بهدرستی ثبت و نگهداری نشوند، ریسک محاسبه مالیات بر مبنای کل گردش مالی بهشدت افزایش مییابد.
- تفکیک درگاه رسمی از شیوههای غیرشفاف: استفاده از درگاههای رسمی، مسیر شفافی برای تفکیک هزینهها و مستندسازی سود واقعی است؛ درحالیکه روی آوردن به دریافتهای مکرر شتابی نهتنها راه فرار نیست، بلکه با ورود دادههای بانکی به محاسبات مالیات کارت به کارت، کل مبالغ واریزی بدون کسر هیچگونه هزینهای مشمول مالیات و جرایم کتمان درآمد خواهد شد.
- مسئولیت مستقیم مالک پرونده: هرگونه وجهی که از طریق درگاه ثبتشده به نام شما جابهجا شود، جزو فعالیت تجاری شخص شما تلقی خواهد شد. اجاره دادن درگاه پرداخت به دیگران یا تجمیع درآمدهای متفرقه روی درگاه اختصاصی پیج/سایت، منجر به تشکیل پروندههای سنگین مالیاتی میشود.
- تطبیق دادهها با اظهارنامه: در زمان تسلیم اظهارنامه عملکرد یا استفاده از ظرفیت تبصره ماده ۱۰۰، مبالغ اظهارشده توسط مودی با مجموع گردش ثبتشده از طریق IPG و POS تطبیق داده میشود و هرگونه مغایرت معنادار، پرونده را مستقیماً به مسیر رسیدگی دقیق ممیزی و حسابرسی هدایت میکند.
نکات کلیدی و هشدارهای مهم در این زمینه:
- تلقی تراکنشها به عنوان فروش ناخالص: سیستم مالیاتی بهطور پیشفرض، مجموع واریزیهای درگاه را بهعنوان «فروش یا درآمد ناخالص» کسبوکار در نظر میگیرد. بنابراین، اگر مدارک و اسناد مثبته مربوط به هزینههای کسبوکار (مانند خرید کالا، تبلیغات، هاست و سرور، دستمزد و…) بهدرستی ثبت و نگهداری نشوند، ریسک محاسبه مالیات بر مبنای کل گردش مالی بهشدت افزایش مییابد.
- مسئولیت مستقیم مالک پرونده: هرگونه وجهی که از طریق درگاه ثبتشده به نام شما جابهجا شود، جزو فعالیت تجاری شخص شما تلقی خواهد شد. اجاره دادن درگاه پرداخت به دیگران یا تجمیع درآمدهای متفرقه روی درگاه اختصاصی پیج/سایت، منجر به تشکیل پروندههای سنگین مالیاتی و جریمه کتمان درآمد میشود.
- تطبیق دادهها با اظهارنامه: در زمان تسلیم اظهارنامه عملکرد یا استفاده از ظرفیت تبصره ماده ۱۰۰، مبالغ اظهارشده توسط مودی با مجموع گردش ثبتشده از طریق IPG و POS تطبیق داده میشود و هرگونه مغایرت معنادار، پرونده را مستقیماً به مسیر رسیدگی دقیق ممیزی و حسابرسی هدایت میکند.
- حسابهای تجاری و مشکوک به تجاری: بر اساس مصوبات بانک مرکزی و سازمان مالیاتی، اگر یک حساب شخصی از نظر تعداد و حجم واریزی از سقف مشخصی عبور کند (الگوریتمهای کشف رفتار تجاری)، حساب تجاری تلقی شده و کل واریزیهای آن درآمد شغلی فرض میشود مگر خلاف آن با سند اثبات شود.
۲. ردگیری طرف دوم معامله (گزارشهای فصلی و سامانه مؤدیان)
- شرکتها، برندها و کسبوکارهایی که به اینفلوئنسرها یا پیجها سفارش تبلیغات میدهند، برای اینکه هزینه تبلیغات را به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی ثبت کرده و از مالیات خود کسر کنند، مشخصات، شماره شبا، کد ملی و مبلغ پرداختی به شما را در گزارشهای فصلی (ماده ۱۶۹ ق.م.م) یا سامانه مؤدیان ثبت میکنند.
- سیستم سازمان امور مالیاتی این دو داده را به صورت خودکار با پرونده مالیاتی شما تطبیق میدهد (حتی اگر شما آن را اعلام نکرده باشید).
۳. سامانههای لجستیک و شرکتهای پستی
- سازمان امور مالیاتی به اطلاعات لجستیکی شرکت ملی پست، تیپاکس و شرکتهای واسط پستی دسترسی و نظارت دارد.
- حجم مرسولات ارسالی توسط یک فرد یا کد پستی مشخص، شاخص مستقیمی برای برآورد حجم فروش آنلاینشاپهاست.
۴. وبسایتهای متصل و اینماد (e-Namad)
- اگر پیج اینستاگرامی برای هدایت مخاطب از وبسایت، درگاه پرداخت زرینپال، آیدیپی یا نماد اعتماد الکترونیکی (اینماد) استفاده کند، تمامی این سرویسها بر اساس الزامات قانونی، اطلاعات تراکنشها و فروش را به سازمان مالیاتی گزارش میکنند.
۵. پایش میدانی و کارگروههای ویژه فضای مجازی
- بر اساس بند (ذ) تبصره ۶ قوانین بودجه سالهای اخیر، سازمان مالیاتی واحد ویژهای برای رصد درآمد کاربران و اینفلوئنسرهای دارای دنبالکننده بالا و صفحات پربازدید تشکیل داده است که تعرفه تبلیغات، اسپانسرها و کمپینها را مستندسازی میکنند.
چکلیست مالیاتی پیجهای اینستاگرامی
برای مدیریت بهتر مالیات کسبوکار اینستاگرامی، اقدامات زیر پیشنهاد میشود:
- نوع دقیق فعالیت خود را مشخص کنید.
- وضعیت ثبتنام مالیاتی را بررسی کنید.
- اینتاکد فعالیت را با ماهیت واقعی کسبوکار تطبیق دهید.
- حساب درآمد کسبوکار را از حساب شخصی جدا کنید.
- فروش روزانه یا ماهانه را ثبت کنید.
- مرجوعی و تخفیفها را جداگانه ثبت کنید.
- اسناد خرید کالا را نگه دارید.
- هزینه ارسال و بستهبندی را ثبت کنید.
- قراردادهای تبلیغاتی را بایگانی کنید.
- همکاریهای تهاتری را مستند کنید.
- گزارش درگاههای پرداخت را دریافت کنید.
- تراکنشهای غیردرآمدی را مستند کنید.
- موجودی کالا را در پایان دوره شمارش کنید.
- وضعیت ارزش افزوده را جداگانه بررسی کنید.
- تکالیف سامانه مؤدیان را بررسی کنید.
- پیش از پایان مهلت، اظهارنامه یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ را کنترل کنید.
- پیش از تأیید مالیات پیشنهادی، اطلاعات آن را تطبیق دهید.
- اسناد و مدارک مالی را بهصورت منظم نگهداری کنید.
پرسشهای متداول مالیات اینستاگرام و آنلاینشاپها
پاسخ تخصصی به پرتکرارترین سؤالات مالیاتی بلاگرها، اینفلوئنسرها و فروشگاههای اینترنتی
با ما آرامش اقتصادی را تجربه کنید!